ΤΕΣΤ ΔΥΣΑΝΕΞΙΑΣ…ΜΥΘΟΣ Ή ΑΛΗΘΕΙΑ

Τυχαία συζήτηση μεταξύ δύο γυναικών σε ένα μαγαζί στον Πειραιά, λέει η πρώτη γεμάτη άγχος στην φίλη της : ‘πήγα στον γιατρό και μου είπε ότι με παχαίνει η ντομάτα! Πρέπει να την κόψω για να αδυνατίσω!’. Η φράση αυτή σίγουρα θα έχει φτάσει στα αφτιά πολλών από εμάς είτε είμαστε ‘ειδικοί’ είτε όχι. Και φυσικά η γυναίκα αυτή μιλούσε για τα διάσημα πλέον τεστ δυσανεξίας τα οποία είναι ο νέος τρόπος απώλειας βάρους…ή μήπως όχι;

Αρχικά θα πρέπει να μάθουμε τις έννοιες μεταβολισμός και τροφική δυσανεξία. Μεταβολισμός με απλά λόγια είναι η διαδικασία που ο οργανισμός μας μετατρέπει την ενέργεια των τροφών σε ενέργεια για να κινηθούμε και να ζήσουμε. Ότι και να επιλέξουμε να καταναλώσουμε, ο οργανισμός είναι ρυθμισμένος να το κάνει ενέργεια για να ζήσει. Μέρος της διαδικασίας του μεταβολισμού είναι επίσης και η αποθήκευση του λίπους, το οποίο συσσωρεύεται αν η ενεργειακή μας πρόσληψη είναι μεγαλύτερη από αυτή που ξοδεύουμε. Επομένως, είτε επιλέξεις να καταναλώσεις πολλές ντομάτες, είτε πολύ ψωμί, ο οργανισμός σου θα το μετατρέψει στην ενέργεια που έχει ανάγκη.

Ο επόμενος ορισμός που πρέπει να δοθεί είναι η τροφική δυσανεξία. Σύμφωνα με τον κύριο Ζαμπέλα στο βιβλίο του ‘Κλινική διαιτολογία και διατροφή’, τροφική δυσανεξία είναι: ‘οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις στην λήψη τροφής λόγω τοξικών/φαρμακολογικών/μεταβολικών αντιδράσεων στα συστατικά της τροφής’. Η αντίδραση αυτή οφείλεται είτε σε μικρόβια, είτε σε παρουσία φαρμακευτικών προϊόντων είτε σε ελλείψεις ενζύμων (όπως στην περίπτωση της δυσανοχής στην λακτόζη και στην γλουτένη). Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί της τροφικής δυσανεξίας ή αλλεργίας δεν έχουν κανένα κοινό μηχανισμό με την παχυσαρκία ή με την απώλεια βάρους, αλλά αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Διαβάζοντας περί των διάφορων ειδών διαγνωστικών τεστ, είναι φανερό γιατί τόσος κόσμος έχει πιστέψει σε αυτά. Οι ειδικοί που αναλαμβάνουν να κάνουν τέτοιου είδους τεστ, έχουν τόσο ισχυρή επιχειρηματολογία ώστε σε κάνουν να πιστεύεις ότι έχουν αληθινά επιστημονικά δεδομένα. Ωστόσο, η πραγματική επιστημονική κοινότητα αναφέρει πως δεν υπάρχει καμία επαναληψιμότητα στα αποτελέσματα των λίγων ερευνών που έχουν γίνει, δεν έχει υπάρξει καμία διαγνωστική αξία σε αυτά τα τεστ και πως μέχρι τώρα δεν υπάρχουν καν μελέτες σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν κάτι τέτοιο.

Ο λόγος που πετυχαίνεται η απώλεια του βάρους μετά από αυτές τις δοκιμασίες είναι ο αποκλεισμός συγκεκριμένων τροφών ή ομάδων τροφίμων, με αποτέλεσμα να προσλαμβάνεις λιγότερες θερμίδες και έτσι να χάνεις βάρος. Ταυτόχρονα, τα αποτελέσματα αυτών των τεστ συνοδεύονται με οδηγίες υγιεινού τρόπου ζωής, άρα είναι λογικό να χάσεις κάποιο βάρος αρχικά, φοβούμενος και ‘μην πάθεις κάτι άλλο’.

Το ερώτημα είναι γιατί ο κόσμος εμπιστεύεται την πληροφορία από όπου και αν προέρχεται και αγνοεί συνεχείς ανακοινώσεις από τους αρμόδιους συλλόγους και υπουργεία. Ευτυχώς υπάρχουν συντονισμένες δράσεις γύρω από το θέμα και πλέον το υπουργείο υγείας αναφέρει: ‘Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν στο εμπόριο αξιόπιστα και πιστοποιημένα για τη διαγνωστική τους αξία κλινικά τεστ ανίχνευσης διατροφικών δυσανεξιών.’ και συνεχίζει ‘Η χρησιμοποίηση των τεστ δυσανεξίας σε προγράμματα απώλειας βάρους δεν έχει καμία επιστημονική βάση, αφενός διότι τα τεστ τα οποία χρησιμοποιούνται δεν έχουν διαγνωστική αξία, αφετέρου διότι οι τροφικές δυσανεξίες δεν σχετίζονται με την απώλεια βάρους. Συνεπώς, τα τεστ αυτά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε διαιτολογικά κέντρα, ως εργαλεία τα οποία καθορίζουν τα προγράμματα απώλειας βάρους, αφενός διότι ουδέν αποτέλεσμα έχουν, αφετέρου διότι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διατροφικές ελλείψεις με τον αποκλεισμό τροφών, οι οποίες σύμφωνα με το τεστ μπορούν να προκαλέσουν τροφικές δυσανεξίες.’

Παρακάτω παραθέτονται οι σχετικοί σύνδεσμοι για περαιτέρω πληροφόρηση και τις δράσεις των πανελλήνιων συλλόγων διατροφολόγων-διαιτολόγων.